Het wonder van Helwerd
Foto: ER (Ed. Rahms?), Public domain, via Wikimedia Commons

Vorig jaar, tijdens het wandelend verkennen van de rondes voor de volgende 100 Mijl van Sint Annen, vertelde Gerik dat de beheerder van ultraned.org had uitgevist dat Gerik de vaakst gefinishte Nederlander op de 100 Mijl is. Ik sta wat dat betreft nog op nul en daardoor kwam ik op het idee om het dan maar een keer te proberen in Sint Annen, ook omdat het dan de laatste aflevering zou zijn.

Voorbereiding

Het idee was om te trainen met het doel om het parcours grotendeels hardlopend af te leggen, maar na een paar marathons eind vorig jaar kreeg ik weer eens een vervelend pijntje. Dan maar zoveel mogelijk wandelkilometers maken. Het verkennen van de drie ronden met Gerik en een paar anderen hielp daar gelukkig goed bij. Daarnaast deed ik nog gedeeltelijk een paar 4daagsen en veel lange wandelingen in m’n eentje, van 40 tot 85 km.

Eind april liep ik nog samen met Gerik en Janneke de Noardlike Fryske Wâlden Ultra, een 100 Mijl wedstrijd zonder limiet, dus konden we het wandelen. Daar deden we meer dan 37 uur over, terwijl de limiet in Sint Annen 32 uur is. Het moet dus ruim 5 uur sneller, want ik heb geen boodschap aan de vermelding: “Voor leeftijd 70+ geen cut-off”.

De laatste twee weken heb ik weinig meer gewandeld. Mijn hardloopblessure lijkt iets te verbeteren, dus af en toe nog wel een stukje hardgelopen, 5 of 10 km.

Ronde 1: Rondom Stad (64 KM)

Ongeveer 8:15 uur arriveer ik in Sint Annen, het is dan al aardig druk. Terwijl iedereen nog met allerlei voorbereidingen bezig is, zoek ik een rustige zitplaats in de tent en zet mijn spullen binnen handbereik om me heen. Meer heb ik niet te doen. Er was nog een briefing aangekondigd, maar die is heel kort: “Veel plezier vandaag!”. Alles wat we moeten weten hebben we ook al via de mail gekregen. Kort voor 9 uur gaan we naar de klokkenstoel, alwaar het klokgelui om exact 9 uur ons op weg stuurt.

We zijn bijna klaar voor de start.

Na de start ben ik snel alleen, want ik ben de enige die wandelt. Vóór een haakse bocht in het parcours zie ik in de verte nog een paar groepjes gekleurde stippen aan de horizon verdwijnen. Mijn verwachting is op dat moment dat dit het laatste is wat ik tijdens deze tocht van hen zal zien. Ik loop een strak tempo en kijk nauwelijks om me heen. Alle bezienswaardigheden heb ik al gezien tijdens de verkenningen, als ik goed heb geteld hebben we alle ronden al drie keer gezien. Ik voel me verder prima, alleen die windkracht 4 begint me wel snel te vervelen.

Ik zie diverse molens waar de toegang is gemarkeerd met strandvlaggen, blijkbaar is er een open dag vandaag, dus waarschijnlijk zijn er ook mensen die wel blij zijn met wat wind. In Groningen moeten we het Boterdiep oversteken via de sluis, maar die staat helaas open. Even een verplichte pauze van 5 minuten.

Wachten voor de sluis, die tergend traag sluit.

Na bijna 19 km is er een verzorgingspost (VP) bij Theo in Hoogkerk. Na een nodig toiletbezoek pak ik een flesje Cola mee en ga direct weer door, de stad uit. Voorbij Den Horn gaat het parcours eindelijk in zuidelijke richting naar Oostwold, waardoor ik wat minder last van de wind heb. In Oostwold is nog een watertappunt, waar de bewoner altijd ook ijsjes in de aanbieding heeft. Maar ik heb nog genoeg water en met de warmte valt het ook erg mee. Het is af en toe wat buiig, maar niet genoeg om de plu tevoorschijn te halen.

Na Oostwold met rugwind door de Onlanden en stad naar VP Yesse op bijna 44 km, waar ik Gerik en bewoner Hendrie aantref. Hendrie was vroeger in Paterswolde mijn overbuurman en ATC’75-clubgenoot, via Gerik ontdekte ik dat hij nu naast de fundamenten van voormalig klooster Yesse woont. Na een korte pauze pak ik weer een flesje Cola mee en ga ik op weg naar het eind van de eerste ronde.

Af en toe, waar het makkelijk gaat, dribbel ik een klein stukje, maximaal 1 km. Zo kom ik op het Boer Goensepad twee andere lopers achterop. Het blijken Ilka en Thomas te zijn. Ik dacht een stukje met ze mee te wandelen, maar mijn tempo ligt blijkbaar te hoog, dus ik arriveer alleen in Sint Annen om 18:22 uur.

Er is van alles te eten op het terras bij Gerik, maar ik moet ook even naar de tent voor mijn eigen eten en om mijn rugzakje bij te vullen. Ik ben niet heel moe, maar ik neem toch maar een klein uurtje rust in een comfortabele stoel onder een dekentje.

Ronde 2: Ik zai de vogels tegen d’oavendlucht (55 KM)

Deze ronde gaat naar Leens, ooit woonplaats van de Groningse zanger en dichter Ede Staal. Het parcours voert langs een kunstwerk waarmee een regel uit een lied van hem is vereeuwigd.

Kunstwerk van Margriet Barends (Gefotografeerd tijdens de verkenning).

Het nog steeds licht als ik weer op pad ga. Het plan was om in de tweede ronde meer stukjes te dribbelen, maar wegens de nog steeds stevige westenwind stel ik dat nog maar even uit. In een stevig tempo wandel ik via Bedum naar Winsum, uitsluitend geconcentreerd op mijn tempo en op de route. Na Winsum passeer ik Ilka en Thomas weer, zij hebben maar heel kort gepauzeerd na ronde 1.

Met later nog een paar stukjes dribbelen kom ik al rond middernacht bij VP Leens, verzorgd door Jan en Ineke. Ineke heeft meer dan 700 marathons gelopen, ik kom nog niet eens tot de helft! Tot mijn verbazing tref ik daar ook Marco en Johan nog aan. De verzorging is hier altijd uitmuntend, tijdens de verkenningen zaten we hier altijd een uur, maar vandaag toon ik mij van mijn ongezellige kant. Na een lekker kopje koffie met een gebakje ga ik meteen weer verder, met nog een flesje Cola uit het verzorgingskrat.

Ik wandel een stukje mee met Johan en we kletsen gezellig wat, maar we missen na Wehe den Hoorn wel bijna de afslag onder de brug door. Ik heb meegemaakt dat Johan binnen 12 uur 80 km wandelde, maar deze keer loop ik net een tikje sneller dan hij. Als we bijna terug zijn in Winsum, hoor of zie ik hem niet meer achter me. Wat niet erg is, want ik vind het ook wel prettig om weer alleen te zijn.

In Winsum heb ik het even wat zwaarder, mijn rug begint zoals altijd een beetje te protesteren. Met beide handen aan de leuning strompel ik over een hoogholtje. Eenmaal buiten het dorp op rechte, vlakke paden gaat het weer gemakkelijk. Na Onderdendam dribbel ik nog een klein stukje naar Fraamklap, daarna weer koers naar Sint Annen, waar ik om 03:47 uur aankom. Het is nog steeds donker! (Maar wel koud nu.)

Na de tijdregistratie ga ik meteen naar de tent, wat eten, rugzak bijvullen en even rusten onder een dekentje, al voel ik me nog steeds niet echt moe. Ondertussen begint het nu echt te regenen en ook weer harder te waaien. Ik krijg het niet echt behaaglijk dus na een uurtje, als het licht genoeg is, ga ik weer op pad, met extra kleding en handschoenen aan.

Ronde 3: Het wonder van Helwerd (42 KM)

De wierde van Helwerd is het uiteindelijke doel van deze “pelgrimstocht”. Volgens een sage zorgde missionaris Liudger op deze plek door middel van handoplegging en gebed, dat de blinde Friese bard Bernlef weer kon zien.

In de kou kom ik wat moeilijk op gang, maar dat geeft niet, zelfs als ik maar 5 km / uur wandel, ben ik al om 13:00 uur terug. Het is ander weer vandaag. Bij Westeremden, waar we een moeilijk stuk onverhard over landbouwgrond moeten passeren, krijg ik een bui op mijn kop. Mijn rug protesteert hier hevig, gelukkig hoort niemand mijn gevloek.

Na Westeremden wordt het gelukkig droog en kan ik de paraplu en ook mijn windjack weer in de rugzak doen. Toch loopt het niet meer gemakkelijk: ik heb last van mijn maag door alle zoetigheid en tot Uithuizen heb ik ook niet meer precies in mijn hoofd hoe de route loopt en waar ik ben. Ik heb ook weer veel last van de wind op het laatste stuk naar het onbemande VP Helwerd, bij een boerderij naast de wierde. Vlak voor ik daar aankom, prent ik mezelf in dat ik er hier zelf aan moet denken om het bewijs dat ik hier geweest ben (een sleutelhanger) mee te nemen. Bij de bemande VP’s kreeg ik die steeds aangereikt en dat was ook hier geen luxe geweest, want als ik er ben denk ik alleen maar aan even zitten. Gelukkig is de organisatie erg clement.

Na Helwerd blijkt er zich ineens een nieuw wonder te hebben voltrokken: de zon gaat schijnen, de wind heb ik nu in de rug en door de eiwitreep die ik heb gegeten voelt mijn maag eindelijk ook weer wat prettiger. Het tempo loopt weer op, het is pas 09:40 uur en het is nog maar 14 km. Via Kantens naar Middelstum en dan het Hamsterpad op. Een lang pad, maar geen AH te bekennen.

Om 11:00 uur zie ik dat het nog precies 6 km is, dus als ik een flink doorloop kan ik zelfs voor 12:00 uur bij de finish zijn! Ik heb eigenlijk totaal geen zin om me nog extra in te spannen, maar ik móét dit proberen. Ik krijg al vrij snel door dat dit makkelijk gaat lukken. Bij de laatste kilometer doe ik wat ik me al maanden geleden heb voorgenomen: dribbelend naar de finish. Om 11:51 kan ik me afmelden. Hoe is het mogelijk, 5 uur sneller dan bij de NFW100 leek me al een opgave, dus dat het ook 10 uur sneller kon zag ik niet aankomen.

Geen tijd om te poseren voor de finishfoto.
Foto: Gerik

Ik plof neer op de bank en trek alle kleren aan die in mijn rugzak zitten. Lekker nagenieten en nog wat eten en drinken. Na een paar uur arriveert Johan ook en nog een halfuurtje later zijn Ilka en Thomas er ook. Marco haalt uiteindelijk ook de finsh, maar dan ben ik al naar huis. Ongelooflijk dat ik nog 4 deelnemers achter me heb kunnen houden, of eigenlijk 6 als ik de DNF’s meereken.

Eindelijk lekker onderuit hangen op de bank.

De kleinste, maar zeker niet de minst waardevolle medaille die ik ooit heb verdiend met hardlopen.

Dus na de mislukte JKM in 2008 kan ik nu toch zeggen: twee keer gestart op een 100 Mijl, één keer gefinisht!”